
Warmia i Mazury to kraina lasów, jezior i pięknych krajobrazów. To cel wielu ludzi, szukających tu letniego wakacyjnego wypoczynku. Dawniej obszar ten zamieszkiwały ludy pruskie z grupy Bałtów. Plemiona te znały u schyłku IX wieku uprawę ziemi za pomocą radła, hodowały konie, trudniły się łowiectwem, bartnictwem i rybołówstwem. Mimo braku sieci komunikacyjnych prowadziły też one handel bursztynem, skórami, miodem i wyrobami pruskiego rzemiosła. Częste walki pruskich możnowładców z sąsiadującymi z nimi plemionami słowiańskimi spowodowały tragiczną w skutkach decyzję Konrada Mazowieckiego, dotyczącą sprowadzenia w roku 1226 na teren Prus zakonu krzyżackiego.
Książę ten chciał nie tylko zabezpieczyć się przed najazdami Prusów, lecz dążył także do przyłączenia tych ziem do Polski. W rezultacie Krzyżacy na tym terenie utworzyli własne państwo, z którym Polska musiała toczyć długie i krwawe boje. Wystarczy tu wspomnieć chociażby słynną bitwę pod Grunwaldem (1410) lub wojnę trzynastoletnią z zakonem (1454-1466). W 1772 roku również i Warmia padła ofiarą zaborczości Prus. Odtąd los tych obu ziem był wspólny. Mimo stałej dążności Niemiec do germanizacji ludność tutejsza na różny sposób wyrażała swoją przynależność do Polski i broniła polskiej kultury. W 1536 roku powstała w Ełku pierwsza na Mazurach drukarnia polska.
Zakładano polskie szkoły parafialne, a w Królewcu działał przez dłuższy czas uniwersytet z polskim językiem wykładowym. Na Warmii przebywał i pracował Mikołaj Kopernik. Działali tu także: wybitny poeta i dyplomata Jan Dantyszek, historyk Marcin Kromer i wybitny poeta z okresu oświecenia Ignacy Krasicki. Trzeba tu wspomnieć też postać zasłużonego dla Warmii i Mazur Wojciecha Kętrzyńskiego oraz poetę ludowego Michała Kajkę. Tych kilka wymienionych nazwisk niech świadczy, że Warmia i Mazury od wieków były duchowo związane z państwem polskim.
Po pierwszej wojnie światowej do Polski włączono jedynie mały skrawek Mazur - Działdowszczyznę.
O losach pozostałych ziem miał zadecydować plebiscyt (1920), który z powodu niesłychanego terroru Niemiec na tym terenie i stronniczości komisji alianckiej zakończył się niepomyślnie dla zamieszkujących Warmię i Mazury Polaków. Była to jeszcze jedna przegrana Polski.
Przed wybuchem drugiej wojny światowej na terenie Warmii i Mazur szerzył się terror hitlerowski. Aresztowano polskich działaczy i zamknięto polskie szkoły. W tym regionie przebywał sztab hitlerowskiej armii "Środek", w kętrzyńskich lasach znajdowała się dobrze zamaskowana kwatera Hitlera - "Wilczy Szaniec".Po wyzwoleniu w styczniu 1945 roku Warmia i Mazury już na stałe zostają włączone do Polski.
Rozpoczyna się żmudna odbudowa powojennych zniszczeń i zagospodarowywanie odzyskanych ziem. Zabytki tej ziemi to przede wszystkim obiekty kultu religijnego, miejsca pielgrzymkowe. Spotkać je można w wielu starych warmińskich i mazurskich miastach, ale także w małych wsiach położonych malowniczo wśród zielonych pól, jezior i lasów. Do takich ciekawych miejsc, licznie odwiedzanych przez turystów, ciekawych pielgrzymów należą: Glotowo, Święta Lipka, Gietrzwałd i Stoczek koło Lidzbarka Warmińskiego.